مجله میسفا
پوست چرب و جوشدار: راهنمای کامل روتین درمانی، علل، و درمان قطعی جوشها
علل بروز آکنه و جوش چیست؟
جوش ها می توانند به دلایل گوناگون ظاهر شوند و خیلی از افراد برای فهمیدن مشکلات بروز جوش ها و آکنه، سال های زیادی صرف به فهمیدن آن ها می کنند.
دلیل اصلی بروز جوش ها، شیوع باکتری ها در بدن است. از دلایل دیگر بروز جوش ها و آکنه، شوره سر، مشکلات هورمونی، منافذ بسته، پوست چرب، مواد آلوده کننده و غیره می تواند باشد. اگر به نتیجه ای برسید که علت اصلی بروز جوش های خود را نمیدانید، این موضوع می تواند یک مبارزه برای فهمیدن آن ها باشد.
درمان پوست چرب و جوش دار
درمان پوست چرب و جوش دار یکی از بزرگترین معضلاتی است که هر خانم و یا آقایی ممکن است با آن مواجه شود. پوست چرب نتیجه تولید غدد بیش از اندازه چربی در پوست است و همین امر باعث چرب شدن پوست به خصوص در ناحیه صورت و پدید آمدن منافذ باز بر روی پوست می شود. خیلی ها فکر می کنند که پوست چرب خوب نیست و باعث جوش زدن در نواحی صورت می شود، اما باید به شما بگویم که نه تنها این پوست چرب بد نیست بلکه باعث آبرسانی و حفاظت پوست در مقابل گرد وغبار و اشعه خورشید می شود. البته ناگفته نماند که مراقبت نکردن از پوست چرب، باعث ایجاد جوش های سر سیاه و سر سفید شده و متاسفانه در صورت رسیدگی نکردن، به اسکار جوش و آکنه دچار می شود و حتی خیلی ها هم از براق بودن پوست خود به خاطر چربی زیاد نیز شکایت دارند. در این مقاله تلاش شده است که بهترین درمان برای پوست چرب و جوش دار نیز مطرح شود.
مراحل پاکسازی و درمان پوست چرب و جوش دار
برای اینکه پوستی شاداب و عاری از هر گونه چربی داشته باشید، باید به دنبال بهترین درمان ها استفاده از وسایل مناسب برای برطرف کرن چربی پوست و جوش دار باشید.از بهترین مراحل و درمان ها می توان به موارد زیر اشاره کرد که عموم آن ها درمان های عالی برای پوست چرب و دارای جوش می باشند.:
۱-شستشوی صورت روزی ۲ بار
یکی از راحت ترین راه ها برای از بین بردن چربی بر روی پوست صورت، شستشوی روزانه صورت با محصولات فاقد چربی مانند پن صورت، شوینده های مخصوص پوست چرب مانند ، ژل ها ، فوم ها، شیر پاکن ها و یا لوسیون های فاقد چربی است. این عمل شستشو بهتر است دو بار در روز یعنی صبح ها و شب ها انجام شود.در صورتی که آب و فیس واش یا مواد شستشو در اختیار ندارید، می توانید از پد های مرطوب و بدون عطر برای تمیز کردن صورت خود استفاده نمایید.
۲-استفاده از مرطوب کننده ها
مرطوب کننده ها یکی دیگر از راه ها برای درمان پوست چرب می باشند. یکی از بهترین ها تونر ها هستند. مرطوب کننده ها یا همان Astringent ها، کمک بسیار زیادی به حذف چربی ها از پوست و بسته شدن منافذ باز پوست نیز می کنند. برای استفاده از این نوع محصولات ، باید از پد کتان یا پد توپی که برای تمیز کردن صورت و یا به هنگام استفاده از تونر مورد استفاده قرار میگیرد،استفاده نمود. از این نوع پدها حتی می توان برای محصولات ضد جوش و درمان آن ها نیز استفاده کرد.
۳-انتخاب محصولات فاقد چربی و بر پایه آب برای درمان پوست چرب
حتما به هنگام خرید محصولات آرایشی و بهداشتی، به فاقد چربی بودن آن نیز توجه داشته باشید، چرا که قرار نیست بر روی پوست چرب خود، مجددا چربی اضافه نمایید. بهترین محصولات برای پوست چرب، استفاده از آبرسان ها وکرم های ضدآفتاب فاقد چربی و بر پایه آب نیز می باشد.
از نکات مهم دیگری که به هنگام خریدمحصولات آرایشی باید دقت شود،محصولاتی است که بر پایه آب بوده و به صورت ژلی عرضه می شود. این محصولات دارای بافتی سبک و بسیار لطیف بوده و به راحتی در پوست جذب می شوند.
۴- از اسکراب بر روی پوست چرب استفاده نکنید.
خیلی از افراد فکر می کنند که اگر از اسکراب های صورت برای برطرف کردن چربی و یا جوش ها استفاده نمایند. بهترین درمان پوست چرب به حساب می اید که این درست نیست. استفاده از اسکراب ها و هر چیزی که باعث ساییده شدن بر روی پوست چرب شود، نباید از ان استفاده نمود.
علت این امر به خاطر خارش و ایجاد حساسیتی است که ممکن است، بعد از استفاده از آن ها به آن دچار شد.بهتر است از ماسک بجای اسکراپ استفاده شود.
۵- درمان پوست چرب با سفیده تخم مرغ و لیمو
برای درمان پوست چرب و حتی جوش دار می توانید از سفیده تخم مرغ و لیمو استفاده نمایید. هر دوی این محصولات برای بستن منافذ باز به کار برده می شود. اسیدی که در لیمو و دیگر میوه های مشابه وجود دارد برای جذب چربی بسیار مناسب هستند. البته این روش برای افرادی که به تخم مرغ حساسیت دارند، پیشنهاد نمی شود.
مراحل ایجاد ماسک تخم مرغ و لیمو:
- سفیده یک تخم مرغ را با یک قاشق چای خوری لیموی تازه ای که آب آن گرفته شده است، مخلوط کنید.
- بعد از ترکیب این مواد، آن را بر روی پوست صورت خود بگذارید تا ماسک کاملا بر روی پوست صورت بنشیند.
- بعد از جذب کامل، می توانید ماسک را با آب ولرم شستشو دهید و با حوله بسیار نرم خشک نمایید.
۱۰-درمان پوست چرب با رعایت نکات زیر:
- یکی از بهترین درمان ها استفاده از کرم های ضد آفتاب و قرار نگرفتن در معرض نور خورشید است
- استفاده از لوازم های ارایشی فاقد چربی و مناسب پوست چرب (در مقالات بعدی آن را بیشتر بررسی می کنیم)
- استفاده از ویتامین A،C،E، بی کمپلکس، روی
- استفاده از بخور البته دو بار در روز
- کاهش مصرف غذاهای چرب دار، شیرینی و قند و نمک
- مصرف روزانه از پروتئین ها برای کاهش لاغری و داشتن پوستی فاقد چربی
جای جوش تیره
این نوع جای جوش ها به رنگ بنفش، قرمز و یا قهوه ای هستند که به مدت چند ماه طول می کشد تا مشکل آن برطرف شود.
رفع جای جوش تیره
برای رفع جای جوش تیره، می توانید از پک ضد لک ایده آل وایتنینگ استفاده نمایید. پک ضد لک ایده آل وایتنینگ بلیتا یک سفید کننده ای است که تمامی لک های سیاه و رنگی را برطرف می نماید. بهتر است که برای درمان تمامی لک های صورت از این پک استفاده کنین .
روتین مراقبتی تخصصی پوست چرب و جوشدار: گام به گام
پوست چرب و مستعد جوش نیاز به یک روتین روزانه دقیق و منظم دارد تا ترشح سبوم کنترل شده و از بسته شدن منافذ جلوگیری شود. این روتین باید شامل مراحل کلیدی باشد که به طور هدفمند به کنترل چربی و درمان آکنه بپردازد.
روتین صبحگاهی برای کنترل چربی و محافظت
هدف اصلی روتین صبح، کنترل براقیت پوست در طول روز و محافظت در برابر عوامل محیطی است:
- شوینده ملایم (فاقد سولفات): استفاده از شویندهای که چربی اضافی را بدون از بین بردن کامل سد دفاعی پوست پاک کند. به دنبال ترکیباتی مانند اسید سالیسیلیک (BHA) در شویندهها باشید.
- تونر متعادلکننده: استفاده از تونر حاوی ترکیبات قابض (Astringent) یا مقدار کمی گلیکولیک اسید (AHA) برای حذف باقیمانده ناخالصیها و آمادهسازی پوست برای جذب سرمها.
- سرمهای کنترلکننده سبوم: سرمهایی با پایه نیاسینامید (ویتامین B3) برای کاهش تولید سبوم، بهبود ظاهر منافذ و کاهش التهاب جوشها، انتخابی ایدهآل هستند.
- مرطوبکننده سبک و فاقد چربی (Oil-Free): حتی پوست چرب هم به آبرسانی نیاز دارد. از مرطوبکنندههای با بافت ژلی یا امولسیونی سبک استفاده کنید که منافذ را مسدود نکنند.
- ضد آفتاب معدنی یا شیمیایی فاقد چOil: مهمترین گام. ضد آفتاب باید حتماً با برچسب “Oil-Free” و “Non-Comedogenic” (غیر جوشزا) باشد.
روتین شبانه برای پاکسازی عمیق و درمان آکنه
شب بهترین زمان برای لایهبرداری و استفاده از ترکیبات فعال درمانی است:
- پاکسازی دو مرحلهای (Double Cleansing): اگر از محصولات ضدآفتاب یا آرایشی سنگین استفاده میکنید، ابتدا با یک میسلار واتر یا بالم پاککننده بر پایه روغن (که چربیها را حل میکند) پوست را تمیز کنید و سپس با شوینده اصلی بشویید.
- درمان موضعی یا سراسری: استفاده از محصولات حاوی بنزوئیل پراکسید (برای جوشهای التهابی و کیستی) یا رتینوئیدها (مشتقات ویتامین A مانند آداپالن) برای جلوگیری از تشکیل کومدونهای جدید و تسریع چرخه سلولی پوست.
- مرطوبکننده شبانه: اگر از درمانهای قوی استفاده میکنید، از یک مرطوبکننده غنیتر (اما همچنان مخصوص پوست چرب) برای کاهش خشکی و تحریک ناشی از درمانها استفاده نمایید.
تفاوت جوشها: کدام درمان برای کدام جوش مناسب است؟
درمان مؤثر پوست چرب و جوشدار مستلزم شناخت دقیق انواع آکنه است. برخورد نادرست با یک جوش میتواند التهاب را تشدید کرده و منجر به اسکار شود.
جوشهای غیرالتهابی (کومدونها)
اینها رایجترین اشکال اولیه جوش هستند که ناشی از تجمع سبوم و سلولهای مرده در منافذ مسدود شده میباشند:
- جوش سرسفید (Whiteheads/Closed Comedones): منافذی که کاملاً مسدود شدهاند و محتویات آنها زیر سطح پوست باقی میماند. درمان اصلی شامل سالیسیلیک اسید (BHA) است که قابلیت نفوذ به عمق منافذ و حل کردن چربیها را دارد.
- جوش سرسیاه (Blackheads/Open Comedones): منافذی که باز هستند و چربی اکسید شده در مجاورت هوا تیره شده است. لایهبردارهای ملایم AHA و استفاده منظم از ماسکهای خاک رس به جذب چربی و کوچک شدن موقت منافذ کمک میکند.
جوشهای التهابی (آکنه پاپولار و پاسچولار)
این نوع جوشها ناشی از تکثیر باکتری P.Acnes در فولیکولهای ملتهب هستند و نیاز به درمانهای ضدباکتریایی دارند:
- پاپولها: برآمدگیهای کوچک و قرمز که دردناک هستند اما سر چرکی ندارند. نیاز به ترکیبات ضدالتهابی و ضدباکتریایی مانند بنزوئیل پراکسید دارند.
- پاسچولها (جوشهای چرکی): پاپولهایی که حاوی چرک هستند. دستکاری این جوشها به شدت ممنوع است و باید از درمانهای قویتر تحت نظر پزشک (مانند آنتیبیوتیکهای موضعی) استفاده شود.
مدیریت اسکار و هایپرپیگمانتاسیون پس از آکنه
پس از فروکش کردن جوشها، مرحله بعدی مدیریت لکها و فرورفتگیهای باقیمانده است. این مرحله نیازمند صبر و استفاده از ترکیبات روشنکننده قوی است.
مقابله با لکهای تیره (PIH)
لکه های تیره پس از جوش (Post-Inflammatory Hyperpigmentation) معمولاً قهوهای یا قرمز هستند و به تدریج محو میشوند. کلید درمان آنها، مهار تولید ملانین و تسریع گردش سلولی است:
- ویتامین C موضعی: به عنوان یک آنتیاکسیدان قوی، تولید ملانین را تعدیل کرده و رنگ پوست را یکنواخت میسازد.
- آلفا آربوتین و کوجیک اسید: این مواد به طور تخصصی در مهار آنزیم تیروزیناز (عامل اصلی تولید رنگدانه) مؤثرند.
- رتینوئیدها: با افزایش سرعت ریزش سلولهای رنگدانهدار قدیمی، به محو شدن سریعتر لکهها کمک میکنند.
بهبود اسکارهای فرورفته (اتروفی)
اسکارهای فرورفته که ظاهر پوست پرتقالی یا غیریکنواخت ایجاد میکنند، به درمانهای عمیقتری نیاز دارند:
- رتینوئیدهای قوی: استفاده طولانیمدت تحت نظر متخصص برای تحریک کلاژنسازی و پر شدن تدریجی فرورفتگیها.
- درمانهای کلینیکی: روشهایی مانند میکرونیدلینگ، لیزر فرکشنال و سابسیژن، مؤثرترین راهکارها برای ترمیم بافت کلاژن آسیبدیده و بهبود عمق اسکارها هستند.